Kurumların bize en sık sorduğu sorular.
Açık ve net yanıtlar.
JAS ve üretken yapay zeka, kurulum ve güvenlik, veri, analiz, gömülü kullanım, projeler ve destek. Adım adım anlatımlar için Kullanım Kılavuzu’na bakabilirsiniz.
En sık verdiğimiz dört yanıt
JAS ve üretken yapay zeka
TURBOARD’a yerleşik yapay zeka asistanının nasıl çalıştığı, yanıtlarının nereden geldiği ve kurallarınız içinde nasıl tutulduğu.
JAS nedir? Bir iş zekâsı aracına eklenmiş sohbet robotundan farkı ne?
JAS (Just Ask Simply), TURBOARD’a yerleşik üretken yapay zeka asistanıdır. Bir veritabanına bağlanan genel amaçlı bir sohbet robotu, tablolarınızın ve rakamlarınızın ne anlama geldiğini tahmin etmek zorundadır. JAS ise kurumunuzun TURBOARD içinde zaten tanımladığı ve yönettiği yapı üzerinden çalışır: raporlar, iş tanımları ve kullanıcı yetkileri.
Bir soru sorduğunuzda önce mevcut güvenilir raporlar arasında arama yapar ve onaylı yanıtı sohbete getirir. Mevcut raporlardan hiçbiri soruyu yanıtlamıyorsa, analistlerinizin kullandığı aynı yönetilen modelden yeni bir görsel ya da görselleştirme oluşturabilir — ekran görüntüsü değil, platforma özgü ve yeniden kullanılabilir bir iş zekâsı varlığı.
JAS’ın verdiği yanıtlara nasıl güvenebiliriz?
- Hesaplamayı dil modeli değil, motor yapar. Sorunuz; TURBOARD’un yönetilen modeli, tarih mantığı, hesaplamaları ve yetkileriyle yanıtlanır — her görselleştirmenin arkasındaki yapının aynısıyla.
- Her yanıt kaynağını gösterir; kullanıcılar yanıtın dayandığı raporu ya da görünümü açabilir.
- Bağlam yönetilir. JAS işinizi beş seviyede öğrenir: veritabanı alanları, yönetilen görünümler, personalar, GenAI ile üretilen bağlam ve ekibinizin derlediği bağlam. Üretilen bağlam, yetkili kullanıcılarınız tarafından incelenir ve onaylanır.
- Personalar açıklamayı değiştirir, rakamı asla. Bir finans direktörü ile bir operasyon yöneticisi, birebir aynı rakam için farklı yorumlar alabilir.
JAS veri yetkilerimize uyuyor mu?
Evet. JAS, satır ve sütun bazındaki kısıtlamalar dahil TURBOARD’un geri kalanıyla aynı yetkileri kullanır. Her kullanıcıya, yalnızca o kullanıcının görmeye yetkili olduğu veriye dayanarak yanıt verir — bir bölgenin satırlarını görselleştirmede göremeyen kullanıcı, JAS’a sorarak da bu satırlara ulaşamaz.
JAS hangi yapay zeka modellerini kullanıyor? Yapay zeka tamamen kurum içinde çalışabilir mi?
Modeli siz seçersiniz ve daha sonra değiştirebilirsiniz:
- Ticari modeller: GPT (OpenAI), Gemini (Google) gibi.
- Açık modeller: DeepSeek, Gemma, Mistral, Qwen gibi.
- Kurumunuza ait LLM uç noktası.
- Çevrimdışı küçük dil modelleri (SLM): kendi donanımınıza kurulur — gerekirse tamamen kapalı ağda çalışır.
Çevrimdışı seçenekte platformun tamamı ve yapay zeka altyapınızın içinde çalışır: istemler ve veriler altyapınızdan asla çıkmaz.
JAS soru yanıtlamanın dışında neler yapabiliyor?
- Bir görseli ya da görselleştirmenin tamamını sade bir dille açıklar; açıklamayı hazır veya size özel personalarla okuyucunun rolüne göre uyarlar.
- Tek bir cümleden görseller ve eksiksiz görselleştirmeler oluşturur — “bölgelere göre satışları pasta grafiğiyle göster” — ve bunları “sütun grafiğine çevir ve sırala” gibi komutlarla düzenler. Tek bir istemde birden çok değişiklik istenebilir.
- Görünümler ve hesaplanmış ölçüler için SQL yazar ve doğrular; binlerce tablolu şemalarda bile doğru tabloları ve alanları bulur.
- İleri düzey hesaplamalar için Pandas fonksiyonları yazar.
- Kullanıcılara TURBOARD’un kullanımında rehberlik eder: kullanım kılavuzumuzla eğitilmiştir ve “nasıl yapılır” sorularını bağlamında yanıtlar.
Kurulum ve güvenlik
TURBOARD’un nerede çalıştığı, kullanıcıların nasıl oturum açtığı, kimin neyi görebildiği ve verinizin nerede tutulduğu.
TURBOARD bulutta mı, kurum içinde mi çalışıyor?
İkisinde de; aynı platform ve aynı özelliklerle:
- Bulut — genel veya özel bulut; JAS ticari ya da açık yapay zeka modelleriyle çalışır.
- Tamamen kurum içi, yapay zeka dahil — platformun tamamı kurumunuzun altyapısında; gerektiğinde JAS çevrimdışı küçük dil modelleriyle çalışır.
- Hibrit — örneğin platform kurum içinde, onaylı özel bir model uç noktasıyla.
Kurumsal ve kamu müşterilerimizin büyük bölümü TURBOARD’u kendi veri merkezlerindeki sunucularda çalıştırıyor. Sektörün önemli bir kısmı müşterilerini kurum içi kurulumdan uzaklaştırırken biz kurum içi kurulumu tam olarak desteklemeye devam ediyoruz; destek bitiş tarihi geri sayımı yok.
Kullanıcılar nasıl oturum açıyor? SSO ve Active Directory destekleniyor mu?
TURBOARD, kurumların hâlihazırda kullandığı kimlik sistemleriyle entegre çalışır:
- LDAP / Active Directory
- Kurumsal kimlik altyapınızla tek oturum açma (SSO)
- e-Devlet gibi OAuth 2.0 kimlik sağlayıcıları
- Çok faktörlü kimlik doğrulama (MFA)
- Harici kullanıcı tabloları — yüz binlerce kullanıcı, yapılandırılabilir bir arayüzle aktarılabilir ve güncel tutulabilir
Ulusal bir sağlık platformunda, ay sonu yoğunluklarında 900’den fazla eşzamanlı kullanıcı kurumsal SSO ile oturum açıyor.
Yetkilendirme ne kadar ayrıntılı olabilir?
- Satır ve sütun bazında kısıtlamalar: her kullanıcı yalnızca yetkili olduğu kayıtları ve alanları görür.
- Hassas alanlar için veri maskeleme.
- Diğer uygulamaların veritabanlarından senkronize edilen yetkiler — yetkileri iki ayrı yerde yönetmeniz gerekmez.
- Kullanıcı ve grup düzeyinde esnek gruplama.
Aynı kurallar her yerde geçerlidir: görselleştirmelerde, dışa aktarımlarda, her zamanlanmış rapor e-postasında ve her JAS yanıtında. Tek bir kurulumda yüz binlerce kayıtlı kullanıcıya hizmet veriliyor; her biri yalnızca kendi verisini görüyor.
TURBOARD verimizi kopyalıyor ya da saklıyor mu?
Varsayılan olarak hayır. TURBOARD veritabanlarınıza canlı bağlanır ve veriyi bulunduğu yerde sorgular. TURBOARD veriyi yalnızca siz tercih ettiğinizde saklar:
- TURBOARD’a yerleşik ETL’i kullandığınızda — sorgu sonuçları hızlı analiz için sütun tabanlı depoya yüklenir.
- Excel veya CSV dosyası yüklediğinizde — dosyadaki veri aynı sütun tabanlı depoya aktarılır.
- Önbellekleme — sık kullanılan sonuçlar önbellekte tutulur; böylece yoğun kullanılan görselleştirmeler hızla açılır.
Kurum içi kurulumda bunların tamamı kendi sunucularınızda kalır.
İçeriği test ve canlı ortamlar arasında nasıl taşıyoruz?
Görselleştirmeler, görünümler ve ilgili içerikler ortamlar arasında .tur paketleriyle taşınır. Yöneticiler kurulumu özel bir sistem konsolundan yönetir.
Veri ve bağlantılar
Kaynaklara bağlanma, gerçek kurumsal veriyi modelleme ve performansı yüksek tutma.
TURBOARD hangi veri kaynaklarıyla çalışabiliyor?
- İlişkisel veritabanlarına canlı bağlantı — tabloları seçersiniz, SQL’i TURBOARD yazar; dilerseniz kendi SQL’inizi kullanırsınız.
- Kullanıcıların yüklediği Excel ve CSV dosyaları.
- Veritabanı tarafında işleme senaryoları için Global Temporary Table (GTT) ile yerleşik entegrasyon.
- SAP — aşağıdaki ayrı soruya bakın.
Aklınızda belirli bir veritabanı ya da sürüm varsa bize sorun; bağlantı yöntemini birlikte netleştirelim.
Excel dosyalarını yükleyebilir miyiz?
Evet. Kullanıcılar .xlsx ve .csv dosyaları yükleyerek veri görünümleri oluşturabilir. Veriyi güncellemek için yeni dosyayı yeniden yüklemeniz yeterlidir: dosyanın yapısı (dosya adı ve sütun adları) aynı kaldığı sürece, üzerine kurulan tüm görünümler, görseller ve görselleştirmeler otomatik olarak güncellenir.
Tek bir analizde birden çok tabloyu ya da birden çok olgu tablosunu birleştirebilir miyiz?
Evet. Bir veri görünümü, farklı tabloları birbirleriyle ilişkilendirerek tek bir yapıda birleştirebilir. Bunun ötesinde TURBOARD, takımyıldız şemalarını olduğu gibi modeller: satış, iade, stok ve hedef gibi birden çok olgu tablosu; tarih, ürün ve bölge gibi aynı boyutları paylaşır. Tek bir görselleştirme, her şeyi önce tek bir yıldız şemasına indirgemeye gerek kalmadan bu tabloları doğru biçimde bir araya getirir.
Ayrı bir ETL aracına ihtiyacımız var mı?
İş zekâsı ihtiyaçlarının çoğu için hayır. ETL, TURBOARD’a yerleşiktir: kaynağınızda bir sorgu çalıştırır, sonuçları sütun tabanlı depoya yüklersiniz. Delta indeksleme yalnızca değişen kısmı yeniler. Ayrıca satın alınacak, zamanlanacak ve izlenecek bir araç yoktur.
TURBOARD SAP’ye bağlanabiliyor mu?
SAP HANA: evet — TURBOARD, diğer veritabanları gibi SAP HANA’ya da doğrudan bağlanır.
Geleneksel bir veritabanı üzerinde çalışan eski SAP sistemleri ise her iş zekâsı aracı için daha zordur: veritabanına doğrudan erişim genellikle SAP lisansı gerektirir ve veri, anlamını yorumlamak için SAP uzmanlığı gereken on binlerce tabloya yayılmıştır. Genellikle şu üç yoldan birini öneriyoruz:
- Canlı SAP sürücüsü (örneğin CData): iş zekâsı sorguları doğrudan SAP’ye gönderilir.
- Zamanlanmış aktarım: bir sürücü veriyi saatlik ya da günlük olarak aktarır — rutin raporlama için uygundur.
- Dosya aktarımı: SAP’den Excel’e aktarılan veri, basit bir betikle TURBOARD’a yüklenir.
Verinin ne kadar güncel olması gerektiğine ve SAP lisanslarınıza göre doğru yolu birlikte seçiyoruz.
TURBOARD büyük veri hacimlerinde ve çok sayıda kullanıcıda nasıl hızlı kalıyor?
TURBOARD’un, kimse soru sormadan önce her şeyi belleğe yüklemesi gerekmez. Her istek, en iyi karşılanacağı yere gider:
- Sık kullanılan sonuçlar için önbellek;
- Hızlı taramalar ve daha seyrek istekler için sütun tabanlı depo;
- Verinin anlık güncel olması gerektiğinde canlı kaynak.
Filtre değerleri bellek içi önbellekte tutulur; böylece yazdıkça arama veritabanınıza yük bindirmez. Sıralama ve toplama sorguları yalnızca gerektiğinde veritabanına gider: örneğin tüm boyutları zaten içeren bir pivot tabloyu yeniden sıralamak tarayıcıda gerçekleşir. Donanım ihtiyacı yalnızca veri hacmine göre değil, gerçek kullanıma göre büyür.
Görselleştirme ve analiz
Filtreleme, detaya inme, karşılaştırma ve hesaplama — kodla ya da kodsuz.
Filtreleme ne kadar esnek?
Filtreleme, 2004’teki ilk ürünümüzden bu yana TURBOARD’un merkezinde yer alıyor. O ürün, yazdıkça sonuç getiren hızlı arama üzerine kurulmuştu: bir ürünün, müşterinin ya da hekimin adını yazıp doğrudan o kaydın raporuna ulaşabiliyordunuz.
- Görselleştirme ve görsel düzeyinde, kolayca birleştirilebilen filtreler.
- Neredeyse her görsel, diğerleri için filtre (dilimleyici) olarak kullanılabilir — veriye ön işlem uygulamadan dilimleyip inceleyebilirsiniz.
- İhtiyacınız olan alan veritabanında yoksa SQL ile yazılan özel filtreler.
- Filtre değerleri bellekte önbelleğe alınır; zengin filtreleme sistemi yavaşlatmaz.
Gruplanmış veriden kayıt düzeyine kadar inebilir miyiz?
Evet. Detaya inme (drill-down) ve detaya geçiş (drill-through) kolayca yapılandırılır; grafiklerde, pivot tablolarda ve haritalarda çalışır. Gruplanmış bir toplamdan kayıt düzeyine kadar inebilirsiniz — örneğin bir hasta grubundan o gruptaki hastalara — her zaman kullanıcının yetkileri dahilinde.
Formül yazmadan dönemleri ve senaryoları karşılaştırabilir miyiz?
- Vis-a-Vis tarih karşılaştırması karşılaştırılabilir dönemleri sizin için hizalar — ay başından bugüne kadarki dönemi, geçen ayın aynı günleriyle ve geçen yılın aynı dönemiyle — bir formül projesi olarak değil, bir ayar olarak.
- Bu ay ya da son 12 ay gibi göreli tarihler, görselleştirmeleri düzenlemeye gerek kalmadan güncel tutar.
- Patentli yan yana görselleştirme klonlama: baktığınız görselleştirmeyi klonlayın, filtrelerini değiştirin ve iki sürümü yan yana okuyun. Bu teknoloji, tescilli bir ABD patentiyle korunmaktadır.
Sürükle-bırakın ötesindeki hesaplamalar nasıl yapılıyor? Platforma özel bir dil gerekiyor mu?
Kullanıcıların çoğu TURBOARD’da hiç kod yazmaz: sürükler, bırakır ve yapılandırır. Bir hesaplama daha fazlasını gerektirdiğinde, tek bir üreticiye özgü bir ifade diline değil, veri ekiplerinin zaten kullandığı dillere açılır:
- SQL ifadeleri, kaynak veritabanını değiştirmeden sanal boyutlar ve ölçüler oluşturur.
- Python Pandas, SQL ile kurulması zahmetli mantıklar için hesaplanmış ölçüleri çalıştırır.
- JAS, bu SQL ve Pandas kodlarını sade bir dille yaptığınız tariften sizin için yazar ve doğrular.
Ekibinizin yazdıkları düz SQL ve Python olarak kalır — başka yerde de kullanılabilen bir yetkinlik, bağımlılık değil.
Bir ekip görselleştirmeleri birlikte hazırlayıp düzenleyebilir mi?
Evet. Tasarımcı (düzenleme) yetkisine sahip kullanıcılar raporları ve görselleştirmeleri birlikte tasarlayabilir, hazırlayabilir, düzenleyebilir ve paylaşabilir; izleyiciler yayımlanan sonucu görür. İçerik, her hedef kitle için vitrinler halinde düzenlenebilir.
Hangi harita ve CBS seçenekleri var?
- Ülkeler, bölgeler ve iller için bölgesel haritalar (SVG). Satış ya da üretim bölgeleri gibi özel bölgeleri, Yönetim › Haritalar altında illeri “Eşanlamlılar” ile gruplayarak tanımlayabilirsiniz.
- SHP veya SVG dosyalarını GeoJSON’a dönüştürerek yeni bölgesel haritalar üretilebilir.
- Oracle’da
SDO_GEOMETRYolarak tutulan mekânsal veri, enlem-boylama dönüştürmeden doğrudan görselleştirilebilir. - GIS-S ek modülüyle veri; Esri ve diğer CBS altlık haritaları üzerinde katmanlar halinde, haritaya özel görselleştirmelerle gösterilir.
Projeler, destek ve şirketimiz
Bir TURBOARD projesinin nasıl ilerlediği, size kimin destek verdiği ve kim olduğumuz.
Tipik bir TURBOARD projesi hangi adımlardan oluşuyor?
- İhtiyaçlar ve önceliklerİşletmenin yanıtlanmasına ihtiyaç duyduğu sorular ve bunların öncelik sırası.
- Veri hazırlığıKaynakların bağlanması, modelleme ve gerekiyorsa önceki araçtaki içeriğin taşınması.
- Kurulum planıBulut ya da kurum içi, güvenlik, oturum açma ve yetkiler.
- Görselleştirmeler ve raporlarKullanıcılarıyla birlikte hazırlanır, gözden geçirilir ve onaylanır.
- Canlıya geçişArdından sürekli destek ve izleme.
Kapsama göre iş analisti, veri ambarı danışmanı, iş zekâsı geliştiricisi, proje yöneticisi ve TURBOARD eğitmeni; saatlik veya günlük olarak hizmet verir.
Destek nasıl işliyor?
Talepleriniz, kurulumunuzu tanıyan iş zekâsı uzmanlarımız tarafından kalite güvence ve iş geliştirme ekiplerimizle birlikte ele alınır; gerektiğinde mühendislerimiz doğrudan sürece katılır. Destek saatlerimiz Avrupa, Orta Doğu ve ABD Doğu Yakası’nı kapsar.
Müşteri talepleri ürün yol haritamıza doğrudan yansır: her ay yeni sürüm yayımlıyor ve her değişikliği paylaşıyoruz.
TURBOARD, bilgi işlem ekibine bağımlılığımızı artırır mı?
Azaltması beklenir. İş kullanıcıları anlık ihtiyaçları için kendi rapor ve görselleştirmelerini self-servis araçlarla hazırlar — giderek daha sık da yalnızca JAS’a sorar. Bilgi işlem ekibi ise rapor talepleri kuyruğu yerine asıl önemli olana odaklanır: yönetilen veri modeli, güvenlik ve yetkiler.
TURBOARD’un arkasında kim var?
TURBOARD, E-Kalite’nin ürünüdür. E-Kalite 2004’te Chicago’da kuruldu; ilk ürünü ABD ilaç sektörü verisi için geliştirildi. Kurucularımız ODTÜ Bilgisayar Mühendisliği mezunudur. 2004’ten bu yana tüm mühendislik ve Ar-Ge çalışmalarımız Ankara’da; bugün Ar-Ge Merkezimizde ve Teknokent şubemizde yürütülüyor. Yerli ve milli bir iş zekâsı platformu olarak:
- 2011’den bu yana 9 TÜBİTAK projesi yürüttük — 6’sı tamamlandı, 3’ü devam ediyor.
- Bakanlıklar (Sağlık Bakanlığı dahil), ulusal istatistik kurumu, Türkiye İhracatçılar Meclisi, büyükşehir belediyeleri, HAVELSAN, Turkcell ve UNDP TURBOARD kullanıyor.
- İlk müşterimiz PharmaCircle bugün de müşterimiz; PharmaCircle aracılığıyla büyük ilaç şirketlerinin %79’u görselleştirme motorumuzu kullanıyor.
Yurt dışında Londra’daki TURBOARD UK (EMEA) ve Delaware’deki TURBOARD Inc. (Amerika) ile hizmet veriyoruz. Halka açık olmayan, kurucuları tarafından yönetilen ve yirmi yıldır kârlı bir şirketiz. 79 kişilik ekibimiz 500 binden fazla iş kullanıcısına hizmet veriyor. Teknolojimiz, tescilli bir ABD patenti dahil olmak üzere patentlerle korunmaktadır.
TURBOARD’u nasıl değerlendirebiliriz?
Gerçek bir iş sorusuyla gelin. TURBOARD ve JAS’ı genel bir örnek veritabanıyla değil; sizin raporlarınız, tanımlarınız ve güvenlik yapınız üzerinde gösterelim. Platformları karşılaştırıyorsanız karşılaştırma sayfamız, toplam sahip olma maliyeti dahil değerlendirme sürecinde en sık sorulan soruları yanıtlıyor.